ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਦੀਆਂ ਫੌਜੀ ਆਵਾਜਾਈ ਉਡਾਣਾਂ ‘ਚ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਵਾਧੇ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਹਲਕਿਆਂ ‘ਚ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਫਲਾਈਟ ਟਰੈਕਰਾਂ ਨੇ 19 ਅਗਸਤ ਅਤੇ 21 ਅਗਸਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਫੌਜੀ ਆਵਾਜਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ – ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ C-130 ਹਰਕੂਲਸ ਅਤੇ A400M ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ – ਨੂੰ ਨੂਰ ਖਾਨ, ਮਸਰੂਰ ਅਤੇ ਮੁਰੀਦ ਵਰਗੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਉਤਰਦੇ ਦੇਖਿਆ।
ਕੀ ਤੁਰਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਅਟਕਲਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਉਡਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਫੌਜੀ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਚ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਹਵਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ-ਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੇਰਕਤਰ ਅਤੇ ਏਸਿਸਗਾਰਡ ਸਿਸਟਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੱਕਾ ਸਮਝੌਤੇ’ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧੀ ਹੋਈ ਗਤੀਵਿਧੀ
ਇਹ ਹਵਾਈ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 7 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਤਿੰਨ-ਪੱਖੀ ‘ਮੱਕਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ’ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਵੇਖੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ‘ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਾ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਵਾਜਾਈ ਕਾਰਜਾਂ ਜਾਂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਮਾਲ ਦੀ ਸਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ‘ਚ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਤਰਨ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਹਲਕਿਆਂ ‘ਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤੁਰਕੀ ਨੇ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ’ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮਈ ‘ਚ ‘ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ’ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਉੱਨਤ ਫੌਜੀ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ‘ਚ ਚੀਨੀ PL-15 ਏਅਰ-ਟੂ-ਏਅਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ HQ-9 ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ, ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਰਕੀ ਮੂਲ ਦੇ ਬੈਰਕਟਰ ਅਤੇ ਏਸਿਸਗਾਰਡ ਸੋਂਗਰ ਕਾਮੀਕਾਜ਼ੇ ਡਰੋਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸਲ-ਸਮੇਂ ਦੇ ਜੰਗੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਹੁ-ਪੱਧਰੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਗਰਿੱਡ ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਮਾਂਡ-ਐਂਡ-ਕੰਟਰੋਲ ਰਣਨੀਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਸਾਰੇ ਹਵਾਈ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਰੋਕਿਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੌਜੀ ਜਾਂ ਨਾਗਰਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ।
ਭਾਰਤੀ ਬਲਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਫਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉੱਨਤ ਐਂਟੀ-ਐਕਸੈਸ ਫਰੇਮਵਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
