ਮਨੀਲਾ : ਦੱਖਣੀ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਆਏ 7.8 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਹੈ। ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 37 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ 32,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪਿਛਲੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਾਲੇ ਦੱਖਣੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਰ ਲੋਕ ਲਾਪਤਾ ਹਨ ਪਰ ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੁਕਸਾਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਲਗਪਗ 500 ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੇਘਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸ਼ੈਲਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਨਾਮੀ ਦੇ ਡਰੋਂ ਛੱਡੇ ਘਰ
ਜਨਰਲ ਸੈਂਟੋਸ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ‘ਟੂਨਾ ਰਾਜਧਾਨੀ’ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ 7 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਹੈ, ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਲਬੇ ਹੇਠ ਦੱਬਣ ਕਾਰਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 13 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ। ਸਰੰਗਾਨੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 18 ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਲਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਭੂਸਖਲਨ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ। ਸਾਊਥ ਕੋਟਾਬਾਟੋ, ਦਾਵਾਓ ਆਕਸੀਡੈਂਟਲ ਅਤੇ ਬਾਲੁਤ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਵੀ ਹੋਰ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਨੁਸਾਰ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 2,500 ਘਰਾਂ ਅਤੇ 117 ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਜਨਰਲ ਸੈਂਟੋਸ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਬੰਦ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ 63 ਘਰੇਲੂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਕਰਨੀਆਂ ਪਈਆਂ। ਕਰੀਬ 6,000 ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਭੂਚਾਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕੂਲ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ। ਕਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਵੇਰੇ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
1976 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲ
ਭੂਚਾਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ 33 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ‘ਤੇ ਸੀ, ਜੋ ਸਰੰਗਾਨੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮਾਸਿਮ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਵੋਲਕੈਨੋਲੋਜੀ ਐਂਡ ਸੀਸਮੋਲੋਜੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਟੇਰੇਸਿਟੋ ਬਾਕੋਲਕੋਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੋਟਾਬਾਟੋ ਟ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ 17 ਅਗਸਤ 1976 ਦੇ 8.1 ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਨਾਮੀ ਕਾਰਨ ਕਰੀਬ 8,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤਰੇੜਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਆਫਟਰਸ਼ੌਕਸ ਕਾਰਨ ਡਿੱਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਰਾਫੇਲਿਤੋ ਅਲੇਜਾਂਦਰੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੇ। ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।”
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ‘ਚ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਇੰਨੇ ਭੂਚਾਲ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫਰਡੀਨੈਂਡ ਮਾਰਕੋਸ ਜੂਨੀਅਰ ਨੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ, ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ, ਫਰਾਂਸ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਮਦਦ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ‘ਰਿੰਗ ਆਫ਼ ਫਾਇਰ’ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਭੂਚਾਲ ਅਤੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੀਬ 20 ਟਾਈਫੂਨ ਵੀ ਝੱਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਫ਼ਤ-ਗ੍ਰਸਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
