ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਐਨਰਜੀ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਤੋਂ ਮਹਿਜ਼ 350 ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਡਿੱਗੀ। ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਐਨਰਜੀ ਪਲਾਂਟ ‘ਤੇ ਹੋਏ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੇ ਪੂਰੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਲਾਂਟ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਮਲੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਹਿਰਾਨ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ (GCC) ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਦੀ ਕਦੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ?
ਈਰਾਨ ਦੇ ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਰਜ਼ਾ ਪਹਿਲਵੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨਕਾਲ ਦੌਰਾਨ 1975 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਸੀਮੇਂਸ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ 1979 ਦੀ ਇਸਲਾਮੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨ-ਇਰਾਕ ਜੰਗ (1980-1988) ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਾ ਕੰਮ ਰੁਕ ਗਿਆ ਸੀ।
ਈਰਾਨ ਨੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰਸਾਰ ਸਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਸੀਮੇਂਸ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਮਨਾ ਲਿਆ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2013 ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿੱਤੀ ਵਿਵਾਦਾਂ, ਭੂ-ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, 1999 ਵਿੱਚ ਰਿਐਕਟਰ ਨੂੰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿੱਥੀ ਗਈ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ 11 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਬੁਸ਼ਹਿਰ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਈਰਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 1,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦਾ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰਾਈਜ਼ਡ ਵਾਟਰ ਰਿਐਕਟਰ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। CNN ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਈਰਾਨ ਦੀ ਕੁੱਲ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਲਗਪਗ 1-2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
