ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਐਕਸੀਓਸ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਪੰਨੇ ਦੇ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ (MoU) ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 14-ਪੁਆਇੰਟ ਡਰਾਫਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ, ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਫ਼ਤ ਲੰਘਣ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਪਿਕ ਫਿਊਰੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ “ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਬੰਬਾਰੀ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ।”
ਅਗਲੇ 48 ਘੰਟੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ
ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਗਲੇ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਕਈ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਜਵਾਬਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਇੱਕ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੋਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਏਗਾ ਅਤੇ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਫੰਡ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ। ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਘੱਟ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਜਿੱਥੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਗੇ?
ਟਰੰਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ, ਸਟੀਵ ਵਿਟਕੌਫ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਕੁਸ਼ਨਰ, ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਵਿਚੋਲੇ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਡਰਾਫਟ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਰਸਮੀ ਅੰਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਜੇਕਰ ਗੱਲਬਾਤ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ “ਨਿਰਪੱਖ” ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
